Aktualizacja:
Krater Darwaza, nazywany „Wrotami Piekieł”, to płonąca dziura w środku pustyni Karakum w Turkmenistanie. Ogień pali się w nim od ponad 50 lat, a po zmroku widok jest naprawdę niesamowity. Poniżej piszemy, skąd wziął się krater, jak do niego dojechać, czy nadal płonie i czy warto się spieszyć.
Krater Darwaza w skrócie
- Gdzie: pustynia Karakum, ok. 260 km na północ od Aszchabadu i ok. 300 km od Daszoguzu.
- Wielkość: ok. 70 m średnicy i 20–30 m głębokości.
- Od kiedy płonie: od lat 70. XX wieku.
- Kiedy najlepiej: po zachodzie słońca i o świcie, wiosną (kwiecień–maj) albo jesienią (wrzesień–październik).
- Jak: z przewodnikiem i turkmeńską wizą załatwianą przez biuro, zwykle z noclegiem w jurtach lub namiotach przy kraterze.
Skąd wziął się płonący krater?
Według najczęściej powtarzanej wersji w 1971 roku radzieccy geolodzy wiercili tu w poszukiwaniu gazu. Ziemia zapadła się pod sprzętem, a z krateru zaczął uchodzić metan. Żeby gaz nie truł okolicy, podpalono go – z założeniem, że wypali się w kilka dni. Pali się do dziś. Część historyków uważa, że krater powstał wcześniej, a ogień podłożono dopiero w latach 80., ale efekt jest ten sam.

Czy krater Darwaza nadal płonie?
Tak, ale słabiej niż kiedyś. Władze Turkmenistanu od kilku lat ograniczają ucieczkę gazu z krateru. W 2025 roku ogłosiły, że ogień zmniejszył się mniej więcej trzykrotnie, a pod koniec roku zapowiedziały nowy odwiert, który ma całkiem odciąć gaz. Terminu nie podano, a eksperci nie są pewni, czy da się to zrobić szybko. Dziś krater wciąż płonie, ale jeśli chcesz zobaczyć go w ogniu, lepiej nie odkładać wyjazdu na lata.
Jak dojechać do krateru Darwaza
Do krateru nie ma komunikacji publicznej, a ostatni odcinek prowadzi przez piaszczystą pustynię, więc jedzie się terenowym samochodem z kierowcą. Najczęściej:
- z Aszchabadu – ok. 4 godziny jazdy na północ, ostatnie kilka kilometrów po piasku;
- z granicy z Uzbekistanem (przejście Szawat–Daszoguz, niedaleko Chiwy) – ok. 5 godzin po wyboistej drodze, z postojem w Kunia-Urgencz.
Na miejscu nocuje się w jurtach albo w namiotach kilkaset metrów od krawędzi. Do krateru podchodzi się na piechotę – najlepiej o zmroku i jeszcze raz o świcie.

Wiza do Turkmenistanu
Turkmenistan to jeden z najtrudniej dostępnych krajów świata. Wizę turystyczną dostaje się na podstawie zaproszenia (LOI) od licencjonowanego turkmeńskiego biura podróży, a po kraju podróżuje się z przewodnikiem. Samodzielne zwiedzanie właściwie nie wchodzi w grę. Więcej o formalnościach i granicy piszemy w artykule Uzbekistan i Turkmenistan w jednej podróży.
Praktycznie
- Zimno w nocy: na pustyni temperatura w nocy mocno spada, nawet wiosną. Zabierz ciepłą warstwę i czapkę.
- Bezpieczeństwo: przy kraterze nie ma barierek. Nie podchodź na samą krawędź, zwłaszcza po ciemku i przy wietrze.
- Zdjęcia: najlepsze są po zmroku i w niebieskiej godzinie. Statyw albo oparcie dla aparatu bardzo pomaga.
- Toalety i woda: w obozie są proste warunki – zabierz chusteczki, latarkę i zapas wody.
Krater Darwaza z Exploro
Darwaza to punkt kulminacyjny naszej wyprawy Uzbekistan i Turkmenistan (16–29 kwietnia 2027). Wjeżdżamy z Chiwy przez Szawat–Daszoguz, po drodze zwiedzamy Kunia-Urgencz, a wieczór i noc spędzamy w jurtach przy kraterze. Rano wschód słońca nad ogniem i dalej do Aszchabadu i Merwu. Zaproszenie i wizę załatwiamy za uczestników.
Najczęstsze pytania
Czy krater Darwaza jeszcze płonie?
Tak, choć słabiej niż kiedyś. Władze zapowiadają odcięcie gazu, ale bez konkretnego terminu.
Czy można samemu pojechać do krateru Darwaza?
W praktyce nie. Wiza turystyczna wymaga zaproszenia od turkmeńskiego biura, a po kraju jeździ się z przewodnikiem.
Ile się jedzie do krateru Darwaza?
Ok. 4 godziny z Aszchabadu albo ok. 5 godzin od granicy z Uzbekistanem przy Daszoguzie.
Kiedy najlepiej zobaczyć krater?
Po zmroku, kiedy ogień jest najlepiej widoczny, i o świcie. Najprzyjemniejsza pogoda jest wiosną i jesienią.
