Destynacje

Pamir od strony Pakistanu i Chin – Khunjerab, Muztagh Ata i Karakul

· Kamil z Exploro

Aktualizacja:

Pamir nazywany jest Dachem Świata. Większość tych gór leży w Tadżykistanie, ale jest też druga, mniej znana droga na Pamir: z Pakistanu, przez dolinę Hunza i przełęcz Khunjerab, prosto w chiński Pamir pod Muztagh Atą. To najpiękniejszy odcinek Karakorum Highway, na którym w ciągu dwóch dni zamieniasz zielone doliny Karakorum na wysokogórską wyżynę z jurtami, jakami i lodowcami.

Poniżej piszemy, jak wygląda Pamir od strony Pakistanu i Chin, co warto zobaczyć, kiedy jechać i jak przygotować się na wysokość.

W skrócie

  • Trasa: dolina Hunza – Passu – Sost – przełęcz Khunjerab (4693 m) – Taszkurgan – jezioro Karakul – Kaszgar.
  • Najwyższe szczyty po drodze: Kongur Tagh (7649 m) i Muztagh Ata (7546 m).
  • Kiedy: od późnej wiosny do jesieni, kiedy otwarte jest przejście Khunjerab. Najlepsze widoki są w maju i październiku.
  • Ile czasu: z Hunzy do Kaszgaru jedzie się 2–3 dni, a cała wyprawa z Lahore do Kaszgaru zajmuje około 2,5 tygodnia.
Mapa trasy: Lahore, Islamabad, Skardu, Hunza, Khunjerab, Kaszgar, Urumczi
Trasa z Pakistanu do Chin przez Khunjerab · Mapa: Exploro

Gdzie Pakistan spotyka się z Pamirem

Na północy Pakistanu łączą się trzy wielkie pasma: Karakorum, Hindukusz i Pamir. Dolina Hunza leży jeszcze w Karakorum, ale im bliżej granicy z Chinami, tym krajobraz robi się szerszy, wyższy i bardziej pusty. Za przełęczą Khunjerab zaczyna się chiński Pamir: płaska, wysoka wyżyna, z której wyrastają lodowe kopuły Muztagh Aty i Kongur Tagh.

Ta droga istnieje dzięki Karakorum Highway, zbudowanej przez Pakistan i Chiny w latach 60. i 70. XX wieku. Wcześniej tędy, przez przełęcze Pamiru, wędrowały karawany Jedwabnego Szlaku. Więcej o całej trasie piszemy w przewodniku Karakorum Highway – przewodnik po trasie.

Pakistańska strona: Hunza, Passu i Khunjerab

  • Dolina Hunza – sady moreli, stare forty Baltit i Altit i widok na Rakaposhi. To tu warto spędzić kilka dni przed wjazdem wyżej. Więcej w artykule Dolina Hunza – co zobaczyć.
  • Jezioro Attabad – turkusowe jezioro, które powstało po osuwisku w 2010 roku i zalało fragment drogi.
  • Passu – wioska pod iglicami Passu Cones i słynny wiszący most Hussaini.
  • Sost – ostatnie miasteczko przed granicą, z pakistańską odprawą celną.
  • Park Narodowy Khunjerab – droga na przełęcz prowadzi przez park, w którym żyją owce Marco Polo, koziorożce i pantery śnieżne. Na łąkach pod przełęczą pasą się jaki.
Dolina Hunza w Pakistanie na trasie Karakorum Highway
Dolina Hunza · Fot. Exploro

Przełęcz Khunjerab – brama do chińskiego Pamiru

Przełęcz Khunjerab (4693 m) to jedno z najwyżej położonych przejść granicznych na świecie. Na samej granicy stoi brama z napisami po chińsku i urdu, a wokół rozciągają się ośnieżone szczyty. Nawet w maju czy październiku może tu padać śnieg, a wiatr jest przenikliwie zimny.

Praktyczna ciekawostka: po przekroczeniu granicy przestawiasz zegarek o 3 godziny do przodu, bo w całych Chinach obowiązuje czas pekiński. W Sinciangu wiele osób żyje jednak według nieoficjalnego czasu lokalnego, dwie godziny wcześniejszego. Warto pytać, który czas ktoś ma na myśli.

Wiza i zasady przekraczania granicy: piszemy o nich w artykułach Wiza do Pakistanu i Wiza do Chin i przejście Khunjerab.

Przełęcz Khunjerab na granicy Pakistanu i Chin, 4693 m
Przełęcz Khunjerab · Fot. Waqasali1995, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Chiński Pamir: Taszkurgan, Muztagh Ata i Karakul

  • Taszkurgan – pierwsze miasto po chińskiej stronie, zamieszkane głównie przez Tadżyków chińskich. Nad miastem stoją ruiny Kamiennej Twierdzy, dawnego przystanku karawan, a wokół rozciągają się złote łąki doliny Tasz-Kurgan.
  • Muztagh Ata (7546 m) – „ojciec lodowych gór”, ogromna śnieżna kopuła widoczna z daleka. Pod jej lodowiec można podejść krótkim trekkingiem, na wysokość około 4700 m.
  • Kongur Tagh (7649 m) – najwyższy szczyt okolicy, wznoszący się po drugiej stronie drogi.
  • Jezioro Karakul – jezioro na wysokości około 3600 m, w którym przy dobrej pogodzie odbija się Muztagh Ata. Nad brzegiem stoją jurty kirgiskich pasterzy.
  • Kaszgar – na koniec droga opada do Kaszgaru, najsłynniejszego miasta-bazaru Azji Centralnej. Więcej w artykule Kaszgar – co zobaczyć.

Szczegółowy opis odcinka od granicy do Kaszgaru znajdziesz w przewodniku Droga do Kaszgaru – Pamir, jezioro Karakul i atrakcje po drodze.

Ruiny Kamiennej Twierdzy w Taszkurganie w chińskim Pamirze
Kamienna Twierdza w Taszkurganie · Fot. rheins, CC BY 3.0, Wikimedia Commons
Jezioro Karakul i Muztagh Ata przy Karakorum Highway
Jezioro Karakul i Muztagh Ata · Fot. Chen Sheng / Unsplash

Kiedy jechać

  • Maj: w Hunzie kwitną drzewa i jest zielono, a szczyty w Pamirze są jeszcze w śniegu. Na przełęczy bywa bardzo zimno.
  • Lato (czerwiec–sierpień): najcieplej, ale w Pakistanie to też sezon monsunowy i osuwisk, które potrafią zablokować drogę na kilka godzin albo dni.
  • Październik: złote topole w Hunzie, czyste powietrze i najlepsza widoczność na Muztagh Atę. Noce na wyżynie są już mroźne.
  • Zima: przejście Khunjerab jest zamknięte dla ruchu turystycznego, zwykle od późnej jesieni do wiosny.

Wysokość – jak się przygotować

Na tej trasie bardzo szybko zyskuje się wysokość: z Hunzy (około 2400 m) w ciągu jednego dnia wjeżdżasz na przełęcz na prawie 4700 m, a noc spędzasz w Taszkurganie na ponad 3000 m. Dlatego kolejność jest ważna:

  • spędź kilka dni w Hunzie i Passu, zanim ruszysz na przełęcz,
  • pij dużo wody i nie spiesz się na przełęczy,
  • w razie objawów choroby wysokościowej (silny ból głowy, nudności, duszność) nie wchodź wyżej,
  • przed wyjazdem porozmawiaj z lekarzem, szczególnie jeśli masz problemy z sercem lub ciśnieniem.

Co zabrać na taką trasę, piszemy w artykule Pakistan i Chiny – co zabrać na wyprawę.

Czy jest bezpiecznie

Północ Pakistanu, czyli Gilgit-Baltistan z doliną Hunza, od lat przyjmuje turystów z całego świata, a mieszkańcy słyną z gościnności. Polskie MSZ odradza jednak podróże do Pakistanu i warto znać szczegóły – opisujemy je w artykule Czy Pakistan jest bezpieczny.

Chiński Pamir to część Sinciangu. Spodziewaj się wielu posterunków, kontroli paszportów i bagażu, ale sama podróż jest dobrze zorganizowana i przewidywalna. Nie fotografuj posterunków ani obiektów wojskowych.

Najczęstsze pytania

Czy przez Khunjerab można przejechać samodzielnie?

Tak, przejście jest otwarte dla cudzoziemców w sezonie. Po pakistańskiej stronie odprawa odbywa się w Sost, a między granicą a Taszkurganem kursuje transport. Na tej trasie łatwo jednak o opóźnienia, dlatego wiele osób wybiera zorganizowany wyjazd z przewodnikiem.

Ile dni potrzeba na Pamir od strony Pakistanu?

Z Hunzy do Kaszgaru wystarczą 2–3 dni, ale wcześniej warto spędzić kilka dni w Hunzie na aklimatyzację. Razem z Lahore, Islamabadem i Skardu to około 2,5 tygodnia.

Gdzie się nocuje w chińskim Pamirze?

Najczęściej w hotelach w Taszkurganie. Nad jeziorem Karakul są też proste jurty u pasterzy.

Czy Pamir w Tadżykistanie to to samo?

To te same góry, ale inna trasa. Tadżycki Pamir z drogą Pamir Highway leży po drugiej stronie granicy i wymaga osobnej podróży oraz zezwolenia na wjazd do Górskiego Badachszanu.

Pamir z Exploro

Na wyprawie Pakistan i Chiny – Karakorum Highway od Lahore do Kaszgaru przejeżdżamy dokładnie tę trasę. Po kilku dniach w dolinie Hunza i w Passu przekraczamy przełęcz Khunjerab, nocujemy w Taszkurganie, podchodzimy pod lodowiec Muztagh Aty i przez jezioro Karakul zjeżdżamy do Kaszgaru. Byliśmy w Pakistanie już cztery razy i właśnie ten fragment trasy najbardziej nas zachwycił. Wyprawa trwa 17 dni i ma dwa terminy: 7–23 maja lub 15–31 października 2027. Jedziemy w grupie od 6 do 12 osób, a cena to 10 900 zł bez przelotu.

Zobacz pełny program wyprawy albo napisz do nas.

Przeczytaj też